﻿Bammbiri i.i .i na masia.ari a fuminthihi .
﻿PFESESANI
﻿Heḽi bammbiri ḽi na khethekanyo nṋa: A, B na D.
﻿KHETHEKANYO YA B: Manweledzo/Samari KHETHEKANYO YA C: Phenµa na kushumisele
﻿Fhindulani mbudziso DZO.HE.
﻿Vhalani mbudziso DZO.HE nga vhuronwane.
﻿kwa luambo
﻿Vhekanyani phindulo dza.u nga he mbudziso dza vhekanyiswa zwone.
﻿walani zwi vhaleaho nahone nga vhudele.
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni .o kona u fhindula mbudziso dzi a tevhelaho:
﻿Malu.a ndi mu.hannga we a vha e mukololo a konaho kha zwa pfunzo. Thero ya Metse yone o vha a tshi tou i konesa. Na musi a tshi vhala Gireidi 12 vhagudisi vhawe vho vha vha tshi tou zwi .ivha zwavhu.ivhu.i uri Malu.a a nga si i feile, nahone vha na fulufhelo .a uri u .o tou i bva nga .aledzi. Malu.a siani .a pfunzo o vha o .ewa a dovha a ingwa.
﻿Mafefe musidzana wa Mutswana we a vhuya a wana tshiphuga tsha vhoralunako, vha mbo .i funana. Vhana vha vhathu ngoho vho vha vha tshi khou funana vhukuma. U .angana ngauri vho vha vha tshi ita khoso dzi no fana, u bva i.o .uvha vho vha vha tshi vho tou nga bannda na vhurukhu, hu si na na hune wa nga wana mu.we e e.he. Nangoho vhaven.a a vha zwifhi musi vha tshi ri: "Tshi nakaho a tshi yi thambo, tshi no ya thambo ndi mutshinyalo". Ho .o dina musi hu tshi pfi Yunivesithi ya Ndifanavhanzhi i khou ya u vha na vhu.ambo ha vhoralunako. Malu.a a dzhenela vhu.ambo uho, sa izwi na ene o vha o vhumbwa. Musi a tshi tou bvelela, ha pfala khuwa vhathuni ya Chief! Chief! vha.we nga fha.a vha tshi ri, "Vhamusanda!" O fhedza o wana tshiphuga tsha Mr
﻿Vhege dza u thoma dza musi yuvesithi i tshi vula Sandra o vha a tshe dzibuguni dzavhu.i. Ho .o dina .uvha .a u .anganedza matshudeni maswa .i tshi swika. Malu.a o vhona i.we khomba ya muZulu i no pfi Thokho, a mbo .i i funa a .ala Sandra. Sandra a luvheledza o luvheledza zwa .i fhedza zwo kunda. A .irindidza nga .a uri a nambe a bve khazwo a ite zwa tshikolo zwe a .ela zwone. Malu.a o vha a tshi anzela u amba uri ene a nga namba adzula a si na musidzana arali vhasidzana vha re hone vha vha VhaVen.a, ngauri a vha .ambi. Vha.we vhasidzana vho vha vha tshi dzulela u sea Sandra vha tshi ri, "O vha a tshi .iita nnyi a tshi dzhiela Mafefe mu.hannga wawe."
﻿Musi .waha u tshi fhela Malu.a a phasa a vha a tshi khou .a kha .waha wa u fhedzisela. A .i ita mafhungo enea awe a u shandula vhasidzana sa tshiambaro a tshi dovha, na wone .waha wa vha u khou fhela. Malu.a a phasa nga .aledzi. Musi a tshi .o.a mushumo ho ngo vhuya a lenga na u u wana, ngauri mabammbari awe o vha o kuna. A ya a tholiwa nga khamphani ya mu.agasi ya Eskom. Musi mi.wedzi mi.anu i tshi tou fhela, khamphani yeneyo ye Malu.a a vha e khayo ya bvisa zwikhala zwa mishumo zwa vhathu vhavhili, vhane khamphani ya .o vha fha masheleni a u ita .ho.isiso ya uri ndi ngani hu tshi khou vha na .hahalelo ya mu.agasi kha .a Afrika Tshipembe.
﻿ho.isiso yeneyo i .o itwa nga vhathu vhe vha gudela zwa Electrical Engineering. Malu.a a ita khumbelo, a mbo .i vha mu.we wa vho nangiwaho. Khamphani yo .o .o bva na zwauri vhathu vhane vha khou tea u ya u ita .ho.isiso vha tea u vha vho ita ndingo dza malofha sa izwo .ho.isiso iyo i tshi .o shumisa masheleni a si na vhukono. Muthu e a ane a wanala e na TFM kana VWFM ho ngo tea u dzhena kha tshikhala tsha vhathu vha u ita .ho.isiso. Naho Malu.a o vha a tshi vhonala e na mutakalo wavhu.i, o .o kombetshedzea u ya u ita ndingo dza malofha. Musi mvelelo dza malofha dzi tshi bva, a wanala e na TFM. Mvelelo idzo dzo kula Malu.a nungo vhukuma, ha mbo .i vha u kundwa ha Malu.a nga tshi.a tshikhala.
﻿Uri musidzana wa Muven.a ha .ambi a bva ndi mbuno kana ndi kuhumbulele kwa Malu.a? Tikedzani.
﻿Inwi ni vhona unga ndi ngani Malu.a o fhedzisela a na tshitshili?
﻿Kha mafhungo e na vhala hu na mafanyisi o shumiswaho.
﻿Fhindulani ngauri Ee kana Hai, ni tikedze phindulo ya.u nga zwi bvaho buguni:
﻿Khamphani ine Malu.a a shuma khayo i sumbedza u vha na tshi.alula. Tikedzani muhumbulo uyu.
﻿Bulani madzina a vhasidzana vhe vha funana na Malu.a. 
﻿Malu.a o vha tshi funana na vhasidzana a sokou vha .ala 
﻿tshikhalani. Inwi ni vhona zwi zwavhuḓi? Tikedzani muhumbulo waṋu.
﻿HANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA A: 30
﻿KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO (SAMARI)
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho ni kone u nweledza nga ha thaidzo dzi vhangwaho nga u .idzhenisa kha zwikambi nga maipfi a u bvakha 80 u swika kha 90.
﻿U bva tshe Afrika Tshipembe .a wana vhu.ilangi, vhathu vhanzhi vho .idzhenisa kha zwikambi nga n.ila yo kalulaho. U .idzhenisa honohu hu ita uri hu vhe na thaidzo nnzhi mi.ani, mishumoni na kha lushaka lwo.he lwa Afrika Tshipembe.
﻿Mi.a minzhi i khou pwashea nga n.hani ha u .idzhenisa kha zwikambi. U wana muthu a tshi ya a renga kana a badela zwikolodo zwa halwa a sa athu u renga .ho.ea khulwane dza mu.ani. Hu sala hu si tshe na tshelede ya u .un.ela mu.a. Zwi sia mu.ani hu sa khou tshilwa zwavhu.i, lune mu.we mura.o u fhedza u tshi .ala ha sala mu.a wo no vha wa muthu muthihi.
﻿Halwa vhu vhanga nndwa kana phambano. Vhathu vhanzhi vha kambiwa vha funa khakhathi. U wana muthu o no kambiwa a tshi lwa na khonani dzawe kana vha mu.ani wawe zwa vho bveledza mafuvhalo a isaho muthu vhuongeloni, kana ho no vha na mpfu dzi songo lavhelelwaho.
﻿Khombo nnzhi dza badani dzi vhangwa nga vhareili kana vhaendanga.ayo vho kambiwaho. U wana muthu a tshi .i kombetshedza u reila ngeno a tshi tou zwi pfa uri o kambiwa, uyo wa milenzhe a lwedzana u pfuka bada khathihi na goloi; ya muthula a namba o sia vhathu.
﻿Musi muthu o kambiwa u a balelwa u .ilanga kha zwa vhudzekani, lune a nga .idzhenisa khazwo na muthu ane a si mu .ivhe nahone a songo .itsireledza, zwa vho ita uri a kavhiwe nga TFM kana VWFM. Vhathu vhanzhi vha khou pandelwa mishumoni yavho nga n.hani ha zwikambi. Muthu u mbo .i dzula u ya mushumoni nga n.hani ha zwone zwikambi, zwa ita uri a lwe na vhatholi a fhedze o pandelwa na mushumoni. Tshi.we tshifhinga wa wana a tshi ya mushumoni o kambiwa lune arali a tshi khou ya u shuma nga mitshini, u fhedzisela o tumulwa tshan.a kana mulenzhe a mbo .i vha muholefhali.
﻿Vhugevhenga vhunzhi vhu itwa nga vhathu vho shumisaho zwikambi ngauri vha vha vha si tshe na nyofho, nahone vha tshi vhona vhugevhenga vhufhio na vhufhio ho vha lelutshela. Mutakalo wa vhathu vhanzhi .amusi wo thithisea nga u .idzhenisa kha zwikambi. Vhathu vha lwalaho vhulwadze ha mbilu, khentsa ya khamukulo kana tshivhindi, u kukumuwa ha thumbu na mutsiko wa malofha, vha vha vhathu vha shumisesaho zwikambi.
﻿Muvhuso u khou shumisesa masheleni kha u lafha vhathu vho huvhalaho vho kambiwa, kana vha lwadzwaho nga u nwesa. MaAfrika, a ri lwi na izwi zwikambi na, u vhuya u swika ri tshi zwi kunda?
﻿HANGANYELO YA KHETHEKANYO IYI YA B: 10
﻿KHETHEKANYO YA C: PHEN.A NA KUSHUMISELE KWA LUAMBO
﻿MBUDZISO 3
﻿Vhalani mafhungo a tevhelaho uri ni .o kona u fhindula mbudziso dzo .isendekaho khao.
﻿Muvhulawa o ri a tshi vhuya mulamboni a wana .wana wa mukomana wawe o .a u dala. A tshi swika o wana vhashumi vha sa athu u vhuya .oroboni. Mukegulu vhone vho vha vho gonyela thavhani u fulela .wana thondo. Vho fulufhedzisa mazwale uri vha .o vhuya vha tshi sela vhuse ngauri Maemu o ya u sela vhuhweni hawe.
﻿Topolani ipfi .o tou pambiwaho, ni .ee na luambo lune .a bva khalwo. 
﻿Maipfi aya gonyela na fulela o .u.wa mutshila wa - el-. Zwino inwi bviselani khagala uri mitshila iyi i .isa .halutshedzo dzo fhambanaho afho he ya shumiswa hone.
﻿Kha mafhungo e na vhala, hu na maipfi ane a vhana vhushaka ha homonimi. Inwi a topoleni ni sumbedze phambano yao.
﻿Kha mafhungo a re afho n.ha hu na .i.anganyi, .i topoleni ni dovhe ni .i shumise fhungoni .i pfalaho.
﻿Vhalani vhurifhi uvhu uri ni .o kona u fhindula mbudziso dzi vhu tevhelaho.
﻿.hangule 2008
﻿No vuwa hani? N.e ndo vuwa khonani. Ndi tou vha na mafhungo ane nda tama u ni nye.ulela one a kwamaho zwe zwa bvelela kha Maemu.
﻿Maemu o .o fhurwa nga vha.we vhanna vhe vha mu fulufhedzisa mushumo we a fhedza a songo u wana. Makhulu wawe vho tenda musi hu tshi pfi a .uwe na avho vhanna vhe vha ri hu na mushumo wa ma.hakheni. Ene o thoma a hana u litsha mushumo wa u lisa kholomo dza musanda, sa izwi o vha o fulufhedziswa u wana .ho.ana yawe.
﻿Maemu a nga si tsha dovha a sokou tevhela vhathu sa izwi o sala o fhelelwa nga mushumo. Vhanna avho vho tamba nga Maemu.
﻿Bulani uri vhurifhi vhu re afho n.ha ndi ha lushaka-.e? Tikedzani phindulo ya.u. 
﻿Topolani dzina .a mbeu .o shumiswaho kha vhurifhi he na vhala..eani tshiduna tsha hone tshi fhungoni .i pfalaho.
﻿Shandulani fhungo .o talelwaho .i vhe mbudziso. 
﻿Bulani uri zwo khakheaho kha uvhu vhurifhi ndi zwifhio.
﻿Lavhelesani khungedzelo asiyi, ni kone u fhindula mbudziso dzo .isendekaho khayo.
﻿DZANGANO .A MBULUNGANO
﻿U VHA I TOU VHA DZHIA WO LALA ! ! !
﻿Ri vha .i sela tshumelo nga luafhulelo lwo kalulaho.
﻿Tenda vha vha vha mura.o wa dzangano.
﻿Vha nga ri kwama kha nomboro hedzi:
﻿467 4344 kana 094 678
﻿Kana vha ri dalela afho ofisini dzashu dzi re Mutundi tsini na kiliniki.
﻿Ni tshi .o.ou kwamana na vha dzangano i.i ni nga zwi itisa hani? 
﻿Topolani luambo lwa u fhuredzela lwo shumiswaho kha iyi khungedzelo. 
﻿Hu na ipfi .o pa.ekanyululwaho zwi songo tea, inwi .i topoleni ni .i shumise fhungoni no .i lulamisa. 
